DİJİTAL İMZA ,DİJİTAL SERTİFİKA,DİJİTAL NOTERLİK
· Dijital imza nedir?
Günlük hayatta
kullanılan imzalarda olduğu gibi, dijital imzalar da elektronik
ortamda gönderilen bilginin veya e-mail'in kime ait olduğunu göstermek
için kullanılır. Dijital imzaların oluşturulmasında ve doğrulanmasında
dijital sertifikalar kullanılır. Gönderdiğiniz veriyi imzalamak
için kendinize ait bir dijital sertifikanız bulunmalıdır.
· Dijital imzanın özellikleri nelerdir?
1.
Dijital imza bir kullanıcı, sunucu ya da host'tan gönderilen bilgilerin
kesinlikle o kuruma veya kişiye ait olduğunu doğrulayarak, verinin
başkası tarafından yollanmadığını garanti eder.
2. Dijital imza, veri akışı sırasında bilgilerin
içeriğini korur, bir başka kişinin eline geçmesini ya da değiştirilmesini
engeller, bilginin sadece alıcıya gittiğini ve sadece alıcı tarafından
okunacağını garanti eder.
3. Dijital imza, veriyi gönderenin ve alanın
kim olduğunun kanıtlanmasına imkan tanır. Yani imzalanmış bir
dokümanı yollayan kişi onu yolladığını inkar edemez ve alıcı da
aldığını inkar edemez.
· Dijital imza nasıl oluşturulur ve doğrulanır?
Gönderilecek
mesaj özgün bir biçimde kısaltılarak mesajın yeni bir versiyonu
elde edilir, buna "hash" adı verilir. Sonra saklı anahtar
kullanılarak bu "hash" kodlanır. Bu kodlanmış "hash"
dijital imza olarak kullanılır. Mesaj iletilirken bir şekilde
değişirse bunun "hash"i ilk mesajdan farklı olur. Yani
dijital imza mesaj ve saklı anahtara özgüdür. Dijital imza mesaja
eklenir ve mesajla birlikte alıcıya gider. Alıcı mesajı, şifrelenmiş
"hash"i yollayan kişinin açık anahtarını kullanarak
çözer. Bu iki "hash" aynı ise saklı anahtarı sadece
gönderen bildiği için bu mesajın gönderen kişiye ait olduğu ve
mesajın değişmeden geldiği onaylanmış olur.
· Şifreleme nedir?
Şifreleme
tekniği, sizin okuduğunuz bilgiyi bir başkasının okuyamayacağı
bir yapıya dönüştürmek için kullanılır. Bu yöntemde bilgi, alıcı
dışında başka bir kişi tarafından okunamaması yada değiştirilememesi
için kodlanır. Bilgi, transfer sırasında bir başkasının eline
geçse bile şifrelenmiş olduğundan okunması güçtür. Şifreleme ve
şifreyi çözme için bir matematiksel algoritma ve bir anahtar gereklidir.
Anahtar bir metin ile birlikte bir mesaj veya dijital imzayı şifrelemek
üzere kullanılan özel bir sayı olarak nitelenebilir.
· Açık anahtar şifrelemesi nedir?
Bu sistemde
bilgilerin güvenli bir ortamda iletimi için açık ve gizli anahtarlar
kullanılır. Bir anahtarın diğerinden türetilmesi veya hesaplanması
mümkün değildir. Açık anahtarın başkaları tarafından bilinmesinin
bir sakıncası yoktur fakat saklı anahtarınızı kesinlikle bir başkası
bilmemelidir. Dijital anahtarlar açık-gizli anahtar şifreleme
algoritması üzerine kurulmuştur. Bir açık-gizli anahtar çifti
bir sayı çiftinden ibarettir. Gizli anahtar sadece sahibi olan
kişi ya da kurum tarafından bilinir ve dijital imzayı oluşturmak
için kullanılır. Açık anahtar ise dijital imzaların doğrulanması
için kullanılır. Bir dijital imzanın doğrulanması mesajın geldiği
kişinin kimliğinin doğrulanması anlamına gelir.
· Anahtar nedir?
Anahtar, şifrelemek
veya deşifre etmek için kullanılan sayısal karakterler dizisidir.
Simetrik anahtar algoritmasında şifrelemek ve deşifre etmek için
aynı anahtar; açık anahtar algoritmasında şifrelemek için açık
anahtar, deşifre etmek için ise gizli anahtar kullanılır. Dijital
imzalar açık anahtar algoritmasını kullanır. Dijital imza imzanın
sahibinin gizli anahtarı kullanılarak oluşturulur. Alıcı da imza
sahibinin açık anahtarını kullanarak imzasını kontrol eder.
· Kök sertifika nedir?
Kök
sertifika, sertifikasyon kurumunun dijital sertifikasıdır. Kullanıcılar
sertifika kurumunun kök sertifikasını Internet üzerinden bilgisayarlarına
yüklerken, sertifika kurumunun güvenilirliğini kabul etmiş olurlar.
Sertifika ile birlikte gelen açık anahtar öncelikle sertifikasyon
kurumunun kimliğini doğrulamakta kullanılır. Bu açık anahtar sertifikasyon
kurumunun dağıttığı sertifikaların da okunabilmesini ve böylece
bu sertifikaların doğruluğunun kontrol edilebilmesini sağlar.
· Dijital Sertifika nedir?
Dijital
sertifika, ya da dijital kimlik, günlük hayatta kullanılan ehliyet,
pasaport gibi kimlik kartlarının elektronik ortamdaki karşılığını
ifade eder. Dijital sertifika kişinin kimliğini ve söz konusu
bilgiye veya online hizmete ulaşım hakkını kanıtlamak için elektronik
olarak ibraz edilmek üzere geliştirilmiştir. Dijital sertifikalar
dijital bilgileri şifrelemek ve şifrelenen bilgileri çözmek için
kullanılan bir çift elektronik anahtar ile kimlik bilgisini bağlar.
Dijital sertifika kullanıcıların ve kuruluşların bilgilerinin
iletişim ağlarında güvenli bir şekilde iletilmesini sağlar.
· Dijital sertifika hangi bilgileri içerir?
Dijital
sertifikada kullanıcıya ait açık anahtar, kullanıcının adı, son
kullanma tarihi sertifikanın alındığı kurumun adı ve seri numarası
bulunur.
· Dijital sertifikanın özellikleri nelerdir?
- Mesajların
şifrelenmesi ve deşifre edilmesindeki güvenlik ve gizliliği sağlar
- Mesajı gönderenin ve mesajı alanın doğru yerler olduğunu garanti
eder
- İletilen dokümanların tarih ve zamanını doğrular
- Doküman arşivi oluşturulmasını kolaylaştırır
· Dijital sertifika ne için gereklidir?
Dijital sertifikanız
ile Internet üzerinde yaptığınız işlemlerde Internet tarayıcınız
aracılığıyla kendi kimliğinizi kanıtlamış olursunuz. Bu sertifikalar
Internet üzerindeki alışverişlerde, ticari faaliyetlerde ve bilgilerin
şifrelenmesinde kullanılır. Elektronik ticaret yapan şirketler
ve finansal kurumlar başta olmak üzere bir çok kurum Internet
üzerinde gerçek ve yasal bir şirket olduklarını kanıtlamak için
sertifikaya ihtiyaç duymaktadırlar. Ayrıca Internet bankacılığı,
online alışveriş gibi iletilen bilginin gizliliği ve doğruluğunun
çok önemli olduğu işlemlerin yaygınlaşması ve bu siteleri kullanan
kişilerin de kimliklerinin doğrulanabilmesi için şifre kullanımının
yanı sıra dijital sertifikanın da kullanılması güvenliğin arttırılmasını
sağladığından, birçok firma müşterilerinden dijital sertifika
talep etmeye başlamışlardır. Türkiye'de ise yasal düzenlemelerin
eksik olması nedeniyle dijital sertifikalar henüz kullanıcılar
tarafından kullanılmamaktadır. Ancak AB'ye uyum çalışmaları ile
beraber yasal düzenlemelerin gerçekleştirilmesi ve böylece dijital
imzaların kullanımının başlaması beklenmektedir. ·
· Dijital sertifika nasıl çalışır?
Sertifikasyon
kurumu güvenilir bir kaynak olarak, bir kurum ya da kişiyi bir
açık anahtar ile eşleştirir. Dijital sertifika açık anahtar ile
kişi veya kurumun eşleştirilmiş halidir. Dijital anahtarlar açık-gizli
anahtar şifreleme algoritması üzerine kurulmuştur. Bir açık-gizli
anahtar çifti bir sayı çiftinden ibarettir. Gizli anahtar sadece
sahibi olan kişi ya da kurum tarafından bilinir ve dijital imzayı
oluşturmak için kullanılır. Açık anahtar ise dijital imzaların
doğrulanması için kullanılır. Bir dijital imzanın doğrulanması
mesajın geldiği kişinin kimliğinin doğrulanması anlamına gelir.
· Dijital sertifikayı nasıl alabilirim?
GlobalSign
ve VeriSign gibi
sertifikasyon kurumlarından temin edilebilir. Sertifika isteyen
kişinin bilgileri sertifikasyon kurumuna ulaştıktan ve doğrulandıktan
sonra sertifika talepleri otomatik olarak işleme konur ve elektronik
ortamda sertifikalar iletilir.
· Sertifikasyon kurumu nedir?
Dijital sertifikaların
verilmesi ve yönetilmesini gerçekleştiren kurumdur. Dijital sertifikalar
bu kurumların gizli anahtarıyla imzalanır.
· Dijital sertifikayı destekleyen uygulamalar?
-
Microsoft Internet Explorer v3.02 ve daha üst versiyonları
- Netscape Navigator v3.xx
- Netscape Communicator v4.xx
SSL network üzerindeki bilgi transferi sırasında güvenlik
ve gizliliğin sağlanması amacıyla Netscape tarafından geliştirilmiş
bir güvenlik protokolüdür. 1996 yılında 3.0 versiyonunun çıkarılmasıyla
hemen bütün Internet tarayıcılarının (Microsoft Explorer, Netscape
Navigator vb) desteklediği bir standart haline gelmiş ve çok geniş
uygulama alanları bulmuştur.
SSL gönderilen bilginin kesinlikle ve sadece doğru adreste
deşifre edilebilmesini sağlar. Bilgi gönderilmeden önce otomatik
olarak şifrelenir ve sadece doğru alıcı tarafından deşifre edilebilir.
Her iki tarafta da doğrulama yapılarak işlemin ve bilginin gizliliği
ve bütünlüğü korunur.
Veri akışında kullanılan şifreleme yönteminin gücü kullanılan
anahtar uzunluğuna bağlıdır. Anahtar uzunluğu bilginin korunması
için çok önemlidir. Örneğin; 8 bit üzerinden bir iletimin çözülmesi
son derece kolaydır. Bit, ikilik sayma düzeninde bir rakamı ifade
eder. Bir bit, 0 veya 1 olmak üzere 2 farklı değer alabilir. 8
bit ise sadece 28=256 olası farklı anahtar içerir. Bir bilgisayar
bu 256 farklı olasılığı sıra ile inceleyerek bir sonuca ulaşabilir.
SSL protokolünde 40 bit ve 128 bit şifreleme kullanılmaktadır.
128 bit şifrelemede 2128 değişik anahtar vardır ve bu şifrenin
çözülebilmesi çok büyük bir maliyet ve zaman gerektirir. Kötü
niyetli bir kişinin 128 bit'lik şifreyi çözebilmesi için 1 milyon
dolarlık yatırım yaptıktan sonra 67 yıl gibi bir zaman harcaması
gerekir. Bu örnekten anlaşıldığı gibi SSL güvenlik sistemi tam
ve kesin bir koruma sağlar.
SET (Secure Electronic Transactions)
SET banka kartları ve ödemeler ile ilgili bilgilerin güvenliğini
sağlamak amacıyla Visa, Mastercard, Microsoft, Netscape, GTE,
IBM, SAIC, Terisa Systems ve Verisign'ın katılımıyla oluşan bir
konsorsiyum tarafından geliştirilmiştir. SET uyumlu ilk alışveriş,
18 Temmuz 1997'de San Francisco'da yapılan tanıtımla İspanya ve
Singapur'da bulunan sanal mağazalardan gerçekleştirilmiştir. Garanti
Bankası Şubat 1998'de gerçekleştirdiği SET uyumlu alışverişle,
bu protokolü kullanmaya başlayan Dünya'da yedinci, Avrupa'da dördüncü
ve Türkiye'de ilk kuruluş olmuştur.
SET protokolünde alışveriş,
sanal cüzdan ve sertifika aracılığı ile daha güvenli bir ortamda
gerçekleştirilir. SET, alışveriş işlemi sırasında ödeme bilgisi
gizliliğini, kart kullanıcısının gerçek kart sahibi olduğunu ve
işyerinin banka ile anlaşmalı bir işyeri olduğunu garantiler.SET
sisteminde provizyon işlemi müşteri alışveriş seçimini yaptıktan
sonra müşterinin sanal cüzdanı ile mağazanın Sanal POS'unun (V-POS)
birbirlerinin gerçekliklerini dijital sertifikalar aracılığıyla
kontrol etmeleri ile başlar. Mağazanın Sanal POS yazılımı sipariş
tutarını ve sanal cüzdanda bulunan ve alışveriş için seçilen kredi
kartının sertifika bilgilerini bankaya iletmesi ile devam eder.
Banka yapılan alışverişin içeriğini (malın ne olduğu, kaç tane
alındığı vb.) görmeksizin provizyon verir. Müşterinin kredi kartı
bilgilerini görmeyen sanal mağaza ise bankadan gelecek onayı bekler.
Onay aldıktan sonra da ürünü alıcısına gönderir.
SET sistemi de SSL'de olduğu gibi kullanıcı, işyeri ve banka
arasındaki veri akışı sırasında bilgilerin şifrelenerek gönderilmesi
esasına dayanır. Bu sistemden faydalanabilmek için kullanılmak
istenen kredi kartının SET uyumlu olması gerekir. SET protokolünü
kullanmak isteyen kredi kartı sahipleri iki ön koşulu yerine getirmek
zorundadırlar:
Öncelikle kullanmak istedikleri her bir kredi kartı için sertifikasyon
kurumu (Certificate Authority) ayrı birer SET sertifikası almalıdırlar.
Ardından kart sahipleri yine kredi kartı veren bir bankadan sanal
cüzdan adı verilen bir programı alıp bilgisayarlarına yüklemeli
ve bu yükleme sırasında SET sertifikalı kredi kartlarını programa
tanıtmalıdırlar. SET uyumlu alışverişler sanal cüzdanın yüklü
olduğu bilgisayar kullanılarak SET uyumlu mağazalardan yapılabilecektir.
Sanal cüzdan programı en fazla üç kez yüklenmek üzere yazıldığından
en fazla üç bilgisayarda kullanılabilecektir. SET protokolünün
SSL'e göre çok daha yüksek denebilecek güvenliğine rağmen yeterince
yaygınlaşamaması sanal cüzdanın mobilitesinin olmamasına bağlanabilir.
Bu yüzden Garanti Bankası sistemi SET uyumlu olmasına karşın SET
protokolünü tam olarak uygulamamaktadır.
Sanal mağazalar ise Sanal POS (Point of Sale) olarak adlandırılan
V-POS yazılımını yükledikten sonra bir sertifikasyon kurumundan
(www.verisign.com, www.gte.com) dijital
bir sertifika alarak alışverişlerin güvenliğini sağlarlar.
SET
ile gerçekleşen alışveriş sırasında gerçekleşen işlemler sırasıyla
aşağıdaki gibidir:
SET
protokolü, kart sahibi Internet üzerinde araştırmasını tamamlayıp
seçimini yaptıktan ve siparişini verdikten sonra devreye girmektedir.
SET işleminin başlamasından önce kart sahibi sipariş formunu doldurmuş
ve onaylamış olmalıdır. Kart sahibi ayrıca kart türünü de seçmiş
olmalıdır.
1.
Kart sahibinin yazılımı satıcı firmaya kullanılacak kredi kartını
belirten ve ödeme altyapısını sağlayan kuruluşun sertifikalı açık
anahtarının kopyasını isteyen bir mesaj gönderir.
2.
Satıcı firmanın yazılımı mesajı aldığında, sadece o mesaja özel
bir işlem tanımlama numarası belirler. Daha sonra bu özel tanımlama
numarasıyla beraber kart sahibine satıcı firmanın açık anahtarını
ve ödeme altyapısını sağlayan kuruluşun (genelde bankalar) onaylı
açık anahtarını gönderir.
3.
Kart sahibinin yazılımı satıcı firmanın ve ödeme altyapısını sağlayan
kuruluşun sertifikalarını kontrol eder ve sipariş sürecinde kullanmak
üzere bunları kaydeder. Kart sahibinin yazılımı sipariş bilgisini
ve ödeme talimatlarını oluşturur. Yazılım satıcı firma tarafından
belirlenen özel tanımlama numarası ile sipariş bilgisini ve ödeme
talimatlarını ilişkilendirir. Bu tanımlama daha sonra satıcı firma
tarafından ödeme talebi yapıldığında, ödeme altyapısını sağlayan
kuruluş tarafından sipariş bilgisini ve ödeme talimatlarını ilişkilendirmede
kullanılacaktır.
4.
Kart sahibinin yazılımı sipariş bilgisi ve ödeme talimatları için
bir dijital imza oluşturur. Yazılım daha sonra ödeme altyapısını
sağlayan kuruluşun açık anahtarını kullanarak dijital olarak imzalanan
ödeme talimatlarını şifreler. Son olarak yazılım imzalanmış ve
şifrelenmiş sipariş bilgisini ve ödeme talimatlarını bir mesajla
satıcı firmaya gönderir.
5.
Satıcı firmanın yazılımı siparişi alır ve kart sahibinin açık
anahtarı üzerindeki dijital sertifikayı kontrol eder. Bundan sonra
gene bu açık anahtarı kullanarak siparişin gerçekten kart sahibinden
geldiğinden ve mesajın gönderim esnasında değiştirilmediğini teyit
eder (Satıcı firma ödeme talimatları ödeme altyapısını sağlayan
firmanın açık anahtarı ile şifrelendiği için deşifre edemez).
6.
Bu işlemlerin ardından satıcı firmanın yazılımı ödeme onayı istenmesi
de dahil olmak üzere siparişle ilgili işlemlere başlar (lütfen
9. Maddeye bakınız)
7.
Sipariş bilgisi işleme alındıktan sonra, satıcı firmanın yazılımı
bir cevap mesajı hazırlar ve dijital olarak imzalar (satıcı firmanın
onaylı açık anahtarı ile). Kart sahibinin siparişinin alındığının
ve işleme konulduğunun bildirilmesi amacıyla hazırlanan cevap
mesajı kart sahibine gönderilir.
8.
Kart sahibinin yazılımı satıcı firmadan cevap mesajını aldığı
zaman dijital sertifikasını kontrol eder. Bunun ardından bu mesajı
kullanarak kart sahibine bir teyit mesajı gösterir veya siparişin
durumunu günceller.
9.
Kart sahibinden gelen siparişlerin işleme konulması esnasında
(lütfen 6. maddeye bakınız) satıcı firmanın yazılımı ödenmesi
talep edilen tutarı, sipariş bilgisindeki işlemi belirleyen özel
tanımlama numarasını ve işlemle ilgili diğer bilgileri içeren
bir ödeme onay talebini hazırlar ve bu mesajı dijital olarak imzalar.
Ardından bu talep ödeme altyapısını sağlayan kuruluşun açık anahtarı
kullanılarak şifrelenir. Satıcı firmanın ödeme onay talebi ve
kart sahibinin şifrelenmiş ödeme talimatları ödeme altyapısını
sağlayan kuruluşa gönderilir.
10.
Ödeme altyapısını sağlayan kuruluş onay talebini aldığı zaman
satıcı firmadan gelen onay talebini kendi gizli anahtarını kullanarak
deşifre eder. Ardından satıcı firmanın açık anahtarı üzerindeki
dijital sertifikayı kontrol eder ve sertifikanın geçerlilik sürerisinin
dolup dolmadığını belirler.
11. Ödeme altyapısını sağlayan kuruluş kart sahibinin satıcı
firmadan gelen onay talebiyle birlikte gönderilen ödeme talimatlarını
kart sahibinin açık anahtarını kullanarak deşifre eder. Ardından
bu açık anahtarı kullanarak kart sahibinin ödeme talimatları üzerindeki
dijital imzasını kontrol eder ve böylece ödeme talimatlarının
kart sahibi tarafından imzalandığından ve iletim esnasında değişikliğe
uğramadığından emin olur.
12.
Ödeme altyapısını sağlayan kuruluş satıcı firma tarafından gönderilen
işlem tanımlayıcısı ile ile kart sahibinden gelen ödeme talimatlarındaki
tanımları karşılaştırarak her ikisininde aynı olup olmadığını
kontrol eder. Kontrolün ardından ödeme altyapısının sağlayan kuruluş,
kredi kartını veren bankaya Internet üzerinden çalışmayan bir
ödeme sistemiyle bir onay talebi gönderir.
13.
Kartı veren banka onay talebini işleme alır ve ödeme altyapısını
sağlayan kuruluşa güvenli ödeme sistemi aracılığıyla bir cevap
gönderir.
14.
Onay cevabını aldıktan sonra ödeme altyapısını sağlayan kuruluş
kartı veren bankanın cevabını ve onaylı açık anahtarını içeren
bir onay cevap mesajı yaratır ve dijital olarak imzalar. Cevap
satıcı firmanın açık anahtarını kullanarak şifrelenir ve satıcı
firmaya gönderilir.
15.
Satıcı firmanın yazılımı ödeme altyapısını sağlayan kuruluştan
onay cevabını aldığı zaman kendi gizli anahtarıyla deşifre eder.
Ardından ödeme altyapısını sağlayan kuruluşun açık anahtarı üzerindeki
dijital sertifikayı kontrol eder ve bu açık anahtarı kullanarak
ödeme alyapısını sağlayan kuruluşun onay cevap mesajındaki dijital
imzayı kontrol eder. Satıcı firmanın yazılımı, sipariş tamamen
yerine getirildikten sonra ödeme talebinde bulunulabilmesi için
(gün sonu işlemi ile) bu onay cevap mesajını kaydeder.
16.
Satıcı firma onay cevabını aldıktan sonra kart sahibinin siparişi
tamamlar ve ilgili ürünü sevk eder veya sözkonusu hizmeti verir.
17.
Siparişi yerine getirdikten sonra satıcı firma ödeme talebinde
bulunur (Siparişin tamamlanması esnasındaki gecikmeler onay talebi
ile ödeme talebi mesajları arasında önemli zaman aralıkları oluşmasına
yol açabilir).
18.
Ödeme talebinde bulunmak için satıcı firmanın yazılımı işlemin
nihai tutarını, sipariş bilgisindeki işlem tanım numarasını ve
işlem hakkındaki diğer bilgileri içeren bir gün sonu işlemi oluşturur
ve dijital olarak imzalar. Bu talep ödeme altyapısı sağlayan kuruluşun
açık anahtarı ile şifrelenir ve ödeme sağlayan kuruluş gönderilir.
19.
Ödeme altyapısını sağlayan kuruluş gün sonu işlemi talebini aldığı
zaman, kendi açık anahtarını kullanarak talebi deşifre eder. Daha
sonra satıcı firmanın açık anahtarını kullanarak gün sonu işlemindeki
dijital imzayı kontrol eder. Satıcı firmadan gelen gün sonu işlemiyle,
daha önce işleme alınan onay talebini karşılaştırır ve bir tahsilat
talebi oluşturarak bunu kredi kartını veren bankaya güvenli ödeme
sistemiyle gönderir.
20.
Ödeme altyapısını sağlayan kuruluş kendi onaylı açık anahtarını
içeren bir gün sonu cevap mesajı oluşturur ve bunu dijital olarak
imzalar. Bu cevap satıcı firmanın açık anahtarı ile şifrelenerek
satıcı firmaya gönderilir. Bu mesaj sayesinde gün sonu işleminin
ödeme altyapısını sağlayan kuruluş tarafından alındığını ve işleme
konulduğunu satıcı firmaya bildirir.
21. Satıcı firmanın yazılımı ödeme altyapısını
sağlayan kuruluştan gün sonu işleminin cevabını alınca, mesajı
kendi gizli anahtarını kullanarak deşifre eder. Ardından ödeme
altyapısını sağlayan kuruluşun açık anahtarı üzerindeki dijital
sertifikayı kontrol eder ve yine bu açık anahtarı kullanarak ödeme
altyapısını sağlayan kuruluşun dijital imzasını kontrol eder.
Son olarak
SET (Secure Electronic Transactions)
SET banka kartları ve ödemeler ile ilgili bilgilerin güvenliğini
sağlamak amacıyla Visa, Mastercard, Microsoft, Netscape, GTE,
IBM, SAIC, Terisa Systems ve Verisign'ın katılımıyla oluşan bir
konsorsiyum tarafından geliştirilmiştir. SET uyumlu ilk alışveriş,
18 Temmuz 1997'de San Francisco'da yapılan tanıtımla İspanya ve
Singapur'da bulunan sanal mağazalardan gerçekleştirilmiştir. Garanti
Bankası Şubat 1998'de gerçekleştirdiği SET uyumlu alışverişle,
bu protokolü kullanmaya başlayan Dünya'da yedinci, Avrupa'da dördüncü
ve Türkiye'de ilk kuruluş olmuştur.
SET protokolünde alışveriş, sanal cüzdan ve sertifika aracılığı
ile daha güvenli bir ortamda gerçekleştirilir. SET, alışveriş
işlemi sırasında ödeme bilgisi gizliliğini, kart kullanıcısının
gerçek kart sahibi olduğunu ve işyerinin banka ile anlaşmalı bir
işyeri olduğunu garantiler.SET sisteminde provizyon işlemi müşteri
alışveriş seçimini yaptıktan sonra müşterinin sanal cüzdanı ile
mağazanın Sanal POS'unun (V-POS) birbirlerinin gerçekliklerini
dijital sertifikalar aracılığıyla kontrol etmeleri ile başlar.
Mağazanın Sanal POS yazılımı sipariş tutarını ve sanal cüzdanda
bulunan ve alışveriş için seçilen kredi kartının sertifika bilgilerini
bankaya iletmesi ile devam eder. Banka yapılan alışverişin içeriğini
(malın ne olduğu, kaç tane alındığı vb.) görmeksizin provizyon
verir. Müşterinin kredi kartı bilgilerini görmeyen sanal mağaza
ise bankadan gelecek onayı bekler. Onayı aldıktan sonra da ürünü
alıcısına gönderir.
SET sistemi de SSL'de olduğu gibi kullanıcı, işyeri ve banka
arasındaki veri akışı sırasında bilgilerin şifrelenerek gönderilmesi
esasına dayanır. Bu sistemden faydalanabilmek için kullanılmak
istenen kredi kartının SET uyumlu olması gerekir. SET protokolünü
kullanmak isteyen kredi kartı sahipleri iki ön koşulu yerine getirmek
zorundadırlar:
Öncelikle kullanmak istedikleri her bir kredi kartı için sertifikasyon
kurumu (Certificate Authority) ayrı birer SET sertifikası almalıdırlar.
Ardından kart sahipleri yine kredi kartı veren bir bankadan sanal
cüzdan adı verilen bir programı alıp bilgisayarlarına yüklemeli
ve bu yükleme sırasında SET sertifikalı kredi kartlarını programa
tanıtmalıdırlar. SET uyumlu alışverişler sanal cüzdanın yüklü
olduğu bilgisayar kullanılarak SET uyumlu mağazalardan yapılabilecektir.
Sanal cüzdan programı en fazla üç kez yüklenmek üzere yazıldığından
en fazla üç bilgisayarda kullanılabilecektir. SET protokolünün
SSL'e göre çok daha yüksek denebilecek güvenliğine rağmen yeterince
yaygınlaşamaması sanal cüzdanın mobilitesinin olmamasına bağlanabilir.
Bu yüzden Garanti Bankası sistemi SET uyumlu olmasına karşın SET
protokolünü tam olarak uygulamamaktadır.
Sanal mağazalar ise Sanal POS (Point of Sale) olarak adlandırılan
V-POS yazılımını yükledikten sonra bir sertifikasyon kurumundan
(www.verisign.com, www.gte.com) dijital
bir sertifika alarak alışverişlerin güvenliğini sağlarlar.
SET
ile gerçekleşen alışveriş sırasında gerçekleşen işlemler sırasıyla
aşağıdaki gibidir:
SET
protokolü, kart sahibi Internet üzerinde araştırmasını tamamlayıp
seçimini yaptıktan ve siparişini verdikten sonra devreye girmektedir.
SET işleminin başlamasından önce kart sahibi sipariş formunu doldurmuş
ve onaylamış olmalıdır. Kart sahibi ayrıca kart türünü de seçmiş
olmalıdır.
1.
Kart sahibinin yazılımı satıcı firmaya kullanılacak kredi kartını
belirten ve ödeme altyapısını sağlayan kuruluşun sertifikalı açık
anahtarının kopyasını isteyen bir mesaj gönderir.
2.
Satıcı firmanın yazılımı mesajı aldığında, sadece o mesaja özel
bir işlem tanımlama numarası belirler. Daha sonra bu özel tanımlama
numarasıyla beraber kart sahibine satıcı firmanın açık anahtarını
ve ödeme altyapısını sağlayan kuruluşun (genelde bankalar) onaylı
açık anahtarını gönderir.
3.
Kart sahibinin yazılımı satıcı firmanın ve ödeme altyapısını sağlayan
kuruluşun sertifikalarını kontrol eder ve sipariş sürecinde kullanmak
üzere bunları kaydeder. Kart sahibinin yazılımı sipariş bilgisini
ve ödeme talimatlarını oluşturur. Yazılım satıcı firma tarafından
belirlenen özel tanımlama numarası ile sipariş bilgisini ve ödeme
talimatlarını ilişkilendirir. Bu tanımlama daha sonra satıcı firma
tarafından ödeme talebi yapıldığında, ödeme altyapısını sağlayan
kuruluş tarafından sipariş bilgisini ve ödeme talimatlarını ilişkilendirmede
kullanılacaktır.
4.
Kart sahibinin yazılımı sipariş bilgisi ve ödeme talimatları için
bir dijital imza oluşturur. Yazılım daha sonra ödeme altyapısını
sağlayan kuruluşun açık anahtarını kullanarak dijital olarak imzalanan
ödeme talimatlarını şifreler. Son olarak yazılım imzalanmış ve
şifrelenmiş sipariş bilgisini ve ödeme talimatlarını bir mesajla
satıcı firmaya gönderir.
5.
Satıcı firmanın yazılımı siparişi alır ve kart sahibinin açık
anahtarı üzerindeki dijital sertifikayı kontrol eder. Bundan sonra
gene bu açık anahtarı kullanarak siparişin gerçekten kart sahibinden
geldiğinden ve mesajın gönderim esnasında değiştirilmediğini teyit
eder (Satıcı firma ödeme talimatları ödeme altyapısını sağlayan
firmanın açık anahtarı ile şifrelendiği için deşifre edemez).
6.
Bu işlemlerin ardından satıcı firmanın yazılımı ödeme onayı istenmesi
de dahil olmak üzere siparişle ilgili işlemlere başlar (lütfen
9. Maddeye bakınız)
7.
Sipariş bilgisi işleme alındıktan sonra, satıcı firmanın yazılımı
bir cevap mesajı hazırlar ve dijital olarak imzalar (satıcı firmanın
onaylı açık anahtarı ile). Kart sahibinin siparişinin alındığının
ve işleme konulduğunun bildirilmesi amacıyla hazırlanan cevap
mesajı kart sahibine gönderilir.
8.
Kart sahibinin yazılımı satıcı firmadan cevap mesajını aldığı
zaman dijital sertifikasını kontrol eder. Bunun ardından bu mesajı
kullanarak kart sahibine bir teyit mesajı gösterir veya siparişin
durumunu günceller.
9.
Kart sahibinden gelen siparişlerin işleme konulması esnasında
(lütfen 6. maddeye bakınız) satıcı firmanın yazılımı ödenmesi
talep edilen tutarı, sipariş bilgisindeki işlemi belirleyen özel
tanımlama numarasını ve işlemle ilgili diğer bilgileri içeren
bir ödeme onay talebini hazırlar ve bu mesajı dijital olarak imzalar.
Ardından bu talep ödeme altyapısını sağlayan kuruluşun açık anahtarı
kullanılarak şifrelenir. Satıcı firmanın ödeme onay talebi ve
kart sahibinin şifrelenmiş ödeme talimatları ödeme altyapısını
sağlayan kuruluşa gönderilir.
10.
Ödeme altyapısını sağlayan kuruluş onay talebini aldığı zaman
satıcı firmadan gelen onay talebini kendi gizli anahtarını kullanarak
deşifre eder. Ardından satıcı firmanın açık anahtarı üzerindeki
dijital sertifikayı kontrol eder ve sertifikanın geçerlilik sürerisinin
dolup dolmadığını belirler.
11. Ödeme altyapısını sağlayan kuruluş kart sahibinin satıcı
firmadan gelen onay talebiyle birlikte gönderilen ödeme talimatlarını
kart sahibinin açık anahtarını kullanarak deşifre eder. Ardından
bu açık anahtarı kullanarak kart sahibinin ödeme talimatları üzerindeki
dijital imzasını kontrol eder ve böylece ödeme talimatlarının
kart sahibi tarafından imzalandığından ve iletim esnasında değişikliğe
uğramadığından emin olur.
12.
Ödeme altyapısını sağlayan kuruluş satıcı firma tarafından gönderilen
işlem tanımlayıcısı ile kart sahibinden gelen ödeme talimatlarındaki
tanımları karşılaştırarak her ikisininde aynı olup olmadığını
kontrol eder. Kontrolün ardından ödeme altyapısının sağlayan kuruluş,
kredi kartını veren bankaya Internet üzerinden çalışmayan bir
ödeme sistemiyle bir onay talebi gönderir.
13.
Kartı veren banka onay talebini işleme alır ve ödeme altyapısını
sağlayan kuruluşa güvenli ödeme sistemi aracılığıyla bir cevap
gönderir.
14.
Onay cevabını aldıktan sonra ödeme altyapısını sağlayan kuruluş
kartı veren bankanın cevabını ve onaylı açık anahtarını içeren
bir onay cevap mesajı yaratır ve dijital olarak imzalar. Cevap
satıcı firmanın açık anahtarını kullanarak şifrelenir ve satıcı
firmaya gönderilir.
15.
Satıcı firmanın yazılımı ödeme altyapısını sağlayan kuruluştan
onay cevabını aldığı zaman kendi gizli anahtarıyla deşifre eder.
Ardından ödeme altyapısını sağlayan kuruluşun açık anahtarı üzerindeki
dijital sertifikayı kontrol eder ve bu açık anahtarı kullanarak
ödeme alyapısını sağlayan kuruluşun onay cevap mesajındaki dijital
imzayı kontrol eder. Satıcı firmanın yazılımı, sipariş tamamen
yerine getirildikten sonra ödeme talebinde bulunulabilmesi için
(gün sonu işlemi ile) bu onay cevap mesajını kaydeder.
16.
Satıcı firma onay cevabını aldıktan sonra kart sahibinin siparişi
tamamlar ve ilgili ürünü sevk eder veya sözkonusu hizmeti verir.
17.
Siparişi yerine getirdikten sonra satıcı firma ödeme talebinde
bulunur (Siparişin tamamlanması esnasındaki gecikmeler onay talebi
ile ödeme talebi mesajları arasında önemli zaman aralıkları oluşmasına
yol açabilir).
18.
Ödeme talebinde bulunmak için satıcı firmanın yazılımı işlemin
nihai tutarını, sipariş bilgisindeki işlem tanım numarasını ve
işlem hakkındaki diğer bilgileri içeren bir gün sonu işlemi oluşturur
ve dijital olarak imzalar. Bu talep ödeme altyapısı sağlayan kuruluşun
açık anahtarı ile şifrelenir ve ödeme sağlayan kuruluş gönderilir.
19.
Ödeme altyapısını sağlayan kuruluş gün sonu işlemi talebini aldığı
zaman, kendi açık anahtarını kullanarak talebi deşifre eder. Daha
sonra satıcı firmanın açık anahtarını kullanarak gün sonu işlemindeki
dijital imzayı kontrol eder. Satıcı firmadan gelen gün sonu işlemiyle,
daha önce işleme alınan onay talebini karşılaştırır ve bir tahsilat
talebi oluşturarak bunu kredi kartını veren bankaya güvenli ödeme
sistemiyle gönderir.
20.
Ödeme altyapısını sağlayan kuruluş kendi onaylı açık anahtarını
içeren bir gün sonu cevap mesajı oluşturur ve bunu dijital olarak
imzalar. Bu cevap satıcı firmanın açık anahtarı ile şifrelenerek
satıcı firmaya gönderilir. Bu mesaj sayesinde gün sonu işleminin
ödeme altyapısını sağlayan kuruluş tarafından alındığını ve işleme
konulduğunu satıcı firmaya bildirir.
21.
Satıcı firmanın yazılımı ödeme altyapısını sağlayan kuruluştan
gün sonu işleminin cevabını alınca, mesajı kendi gizli anahtarını
kullanarak deşifre eder. Ardından ödeme altyapısını sağlayan kuruluşun
açık anahtarı üzerindeki dijital sertifikayı kontrol eder ve yine
bu açık anahtarı kullanarak ödeme altyapısını sağlayan kuruluşun
dijital imzasını kontrol eder. Son olarak satıcı firmanın yazılımı
gün sonu işlemi cevabını yapılan ödemeler için gönderilen gün
sonu talep mesajları ile mutabakat için kaydeder.