TÜRKİYE
NOTERLER BİRLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME
(AR- GE)
KOMİSYONU ÇALIŞMA RAPORU
Türkiye Noterler
Birliği Başkanlığının 14.5.2001 tarih ve Hukuk 1138-7827 sayılı
yazısı ile “ARGE Komisyonu’nun 16.5.2001 tarihinde Birlik binasında
toplanmasına,bu toplantıda Birliğimizce verilen Noterlik işlemlerinde
sahteciliğin önlenmesi konusuna münhasır olmak üzere bir araştırma
yapılması hususunda görevli kılınmanıza,bu nedenle şimdilik alt
komisyonlar kurulmasına da gerek görülmediğine” karar verildiğine
dair yazısı komisyonumuza intikal etmiştir.
Yönetim Kurulunun
almış olduğu kararın kendisine tebliğinden sonra Komisyon üyesi
Kadıköy 10.Noteri Halil İbrahim Aynacı ile Komisyon Bşk.Yrd.İbrahim
Taşdemir’e 16.5.2001 günü Ankara da toplanılması konusunda yapılan
çağrıma,Komisyon üyesi Halil İbrahim Aynacı tarafından görevden
affını isteyen bir yazı gönderilmiştir.Komisyonumuz Üye Halil
İbrahim Aynacı’nın istifa dilekçesinde saydığı gerekçelerine katılmakla
beraber konunun Genel Kurulda çözüme kavuşturulması mümkün iken
bu istifayı zamanlama açısından yerinde görmemiştir.Bu nedenle
komisyonumuz çalışmalarına devam etme kararını vermiştir.
Komisyonun Başkan
ve Başkan yardımcısı olarak ,Birlik Yönetiminin Komisyonumuza
verdiği görevin gereği olarak 16.5.2001 tarihinde Ankara’da Birlik
Binasındaki ARGE çalışmalarına ayrılmış bulunan kütüphanede saat:10.00
da toplanıldı.
Birlik yönetimince
verilen “ Noterlik işlemlerinde sahteciliğin önlenmesi konusu”
ile ilgili olarak çalışma yönetimi,araştırma için başvurulacak
kaynaklar,ilişki kurulacak kamu kurum ve kuruluşları,bu kurumlarda
ilişki kurulacak kişiler ile ilgili konular tartışıldı.Bu arada
Komisyon Başkan Yardımcısı İbrahim Taşdemir’in bir sözlü önerisi
üzerine çalışmalara aynı gün öğleden sonra Noterlerimizi çok ilgilendiren
MERNİS projesi ile ilgili olarak İçişleri Bakanlığı Nufüs
ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce hazırlanan kanun tasarısının
16.5.2001 günü ve 17.5.2001 günü görüşüleceği hususunda Meclis
İçişleri Komisyonu Raportörü Fahri Bakırcı’dan alınan bilgi gereğince
TBMM İçişleri Komisyonuna gidildi.
Komisyon raportöründen
1587 sayılı Nüfus kanunun bazı maddelerinin değiştirilmesi ile
ilgili kanun tasarısının 17.5.2001 günü saat:11.00 da Meclis İçişleri
Komisyon Odasında toplanacağının öğrenilmesi üzerine gerekli tasarıdan
fotokopi alınmak suretiyle Meclisten tekrar Noterler Birliğine
gelinmiş ve çalışmalara aynı gün saat:17.30 a kadar devam edilmiştir.
Mernis projesinin
ve nüfus cüzdanlarının yenilenmesi konusunun Noterlik mesleğimizin
ve Birlik yönetimi tarafından komisyonumuza verilen Sahteciliğin
önlenmesi konusunun ana problemlerinden olması nedeniyle bu çalışmaların
Mecliste yakın takibe alınmasının önemi kabül edilerek 17.5.2001
günü Meclise gelindi.Meclis İçişleri Komisyon Başkanı Mehmet Pak
,İçişleri Bakanı Sadettin Tantan, Komisyon üyesi Hayri Kozakçıoğlu
ve bazı komisyon üyeleri ile görüşüldü.Özellikle tasarının 8.maddesindeki
Mernis çalışmaları Sırasında “ Elektronik imzanın
“ kullanımı konusunda komisyonun gösterdiği hassasiyet İçişleri
Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdür vekili Atilla
Özdemir ile Komisyonumuzun bire bir konuyu anlatmak ve konu ile
ilgili olarak Komisyonumuzun üzerinde çalıştığı NOTOP(Noter Otomasyon
Projesi) ile ilgili çalışma taslaklarından da faydalanmak suretiyle
üyelere açıklayıcı bilgi verilmiştir.Komisyon çalışmaları aynı
gün tamamlanmış ve tasarı içinde hukukumuza yeni girmekte olan”
Elektronik imza” kullanma konusunda İçişleri Bakanlığının
yetkili olduğu şeklindeki maddesinde kabül edilmek suretiyle ilk
kez Türk hukuk sistemine girmiş olacaktır.
İçişleri Bakanı
Sayın Sadettin Tantan’ın komisyonda yaptığı konuşmada yeni nüfus
cüzdanlarının 3-4 ay içinde basımına başlanacağını ve 5 yılda
tüm nüfus cüzdanlarının En son teknoloji kullanarak basılacak
yeni şekli ile dağıtımının tamamlanacağını,Vatandaşlık kimlik
numarası sisteminin tüm diğer kurumlar tarafından da kullanılacağını,böylece
her kurumun ayrı ayrı numara verme dönemine son verileceğini,yasanın
en kısa zamanda Meclis gündemine geleceğini beyan etmiştir.
Komisyon üyelerinden
Hayri Kozakçıoğlu, nüfus müdürlüklerine ait defterlerin artık
Asliye Hukuk Hakimlerince değil “ ülkemizin tek tasdik mercii
olan Noterler tarafından ve gerekirse harçsız olarak tasdik edilmesinin”
doğru olacağını beyan etmiş,bu görüş maalesef Komisyon üyelerince
uygun görülmemiştir.Bu görüşü savunan İstanbul Milletvekili Hayri
Kozakçıoğlu’na Komisyonumuz toplantı sonrası mesleğimize gösterdiği
ilgi ve destekten dolayı teşekkür edilmiştir. Şayet bu konuda
Meclis gündemine geldiğinde her hangi bir partiden birkaç milletvekili
ile görüşüldüğü takdirde bu maddede Noterlerin defterleri tasdik
etmeleri ve artık Türkiye’nin tek tasdik makamının Noterler olduğu
görüşünün topluma anlatılması bakımından Noterler lehine bir değişikliğin
mümkün olduğunu Komisyon olarak Yönetim kurulunun takdirlerine
arz ederiz.
Ar-Ge Komisyonu
olarak, hazırlanan tasarı,gerekçe ve Komisyonun tutanakları ekte
sunulmuştur.Bu tasarının madde gerekçeleri içinde özellikle yıllardır
Noterler için çok büyük bir tehdit oluşturan nüfus cüzdanlarının
kalitesizliği,taklit ve tahrif edilme özelliği,damga ve mühürlerin
okunamayışı gibi konular özellikle yer almıştır.Bu maddeleri de
özellikle halen Nüfus cüzdanlarındaki sahtecilikten hakkında soruşturma
açılan ve yargılanan tüm meslektaşlarımıza duyurulması konusunu
Yönetim Kurulunun takdirlerine sunarız.
Ar-Ge Komisyonumuz
18.5.2001 günü saat:10.00 da tekrar Birlik Binasında toplanmış
ve çalışmalarına kaldığı yerden devam etmiştir.Özellikle Noterlik
İşlemlerinde sahtecilik konusunda Ankara Noter Odası tarafından
yapılan panelde bildiri sunan Erzincan Hukuk Fakültesi Öğretim
üyelerinden Yrd.Doç.Dr.Seyithan Deliduman’ın tebliği okunup incelendi.Yine
aynı öğretim görevlisinin 15.2.2000 tarih ve 105 sayılı dergide
yayınladığı “Noter senetlerinde çıkıntı,değiştirme,fesih,iptal
ve düzeltme” konulu yazısı da incelendi.
Yukarıda adı geçen
öğretim üyesi ile daha detaylı görüşme yapmak üzere sahteciliğin
önlenmesi için akademik gözlükle ne gibi tedbirler alınabilir
konusu hakkında Komisyon Başkan Yardımcısı İbrahim Taşdemir’e
görev verilmiş ve detaylı bir rapor hazırlaması istenmiştir.
Keza yine Mersin
3.Noteri Orhan Turan’ın 15.8.1994 tarih ve 83 sayılı Noterlik
Hukuk Dergisinin 33.sayfasında yayınlanan “ Evrak üzerinde
sahtekarlık”konulu tebliği üzerinde görüş alışverişinde bulunuldu.
Yine Yargıtay üyesi İsmail Malkoç’un Zimmet suçu ile ilgili yazısında
özellikle Evraklarda tahrifat ile ilgili olarak yargıtayın görüşü
ve uygulanan maddeler ile ceza verilirken nelere dikkat edildiği
konuları incelendi.
17.5.2001 günü İçişleri
Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdür Vekili Atilla
Özdemir ile yapılan görüşmede bu konuda 6.6.2001 günü kendisiyle
Ankara’da görüşme talebimiz kabül görmekle kendisi ve diğer konunun
uzmanları ile fikir alışverişinde bulunulacak ve bu konuda ayrıca
bir rapor halinde yönetime sunulacaktır.
Yine sahtecilik
konusunda alınacak önlemlere ilişkin olarak Ankara Emniyet Müdürü
Kemal İskender ile görüşme talebinde bulunulmuş olup henüz bu
talebimize görüşme günü olarak uygun bir tarih için cevap beklenmekte
olup görüşme sağlandıktan sonra Emniyet Müdürlüğünün ilgili birimleri
ile fikir alışverişinde bulunulacaktır.
Konunun çok kapsamlı
olması ve aceleye getirilmesinin uygun olmayacağı,konu ile ilgili
tüm Noter oda başkanlarından ve Noterlerden de konuya katkılarının
istenmesi için bir yazı ile konunun tüm Noterlere duyurulmasının
uygun olacağı kanısındayız.Toplanacak her türlü bilgi ve belgenin
konuya ışık tutacağına inanıyoruz.
Komisyonumuzca detaylı
rapor Yönetime sunuluncaya kadar acilen alınabilecek ve Genel
Kurulunda onayından geçecek şekildeki bazı önlemler ile ilgili
düşüncelerimizi aşağıya Arz etmiş bulunuyoruz.
NOTER İŞLEMLERİNDE
SAHTECİLİĞİ ÖNLEMEYE DÖNÜK KISA VE UZUN VADELİ ÖNLEMLER İLE İLGİLİ
KOMİSYONUMUZUN DÜŞÜNCELERİ:
1- Öncelikle ve
ivedilikle tüm Noterlik kağıtlarının ister basılı isterse sürekli
form halinde olsun aynı ebat, format, mizanpaj ve satır aralığını
ihtiva edecek şekilde basılması veya yazılım programlarının aynı
şekilde ayarlanması uygun olacaktır.Yani en önemli noterlik materyali
olan noter işlem kağıdının artık standart bir şekle kavuşturulması
şarttır.Keza bu kağıtlara şayet bu konu Birlik tarafından veya
Vakıf tarafından hazırlanacak bir organizasyon ile gerçekleştirilirse
bu evraklara filigran şeklinde TNB armasının gömülmesi veya görünür
bir yerine TNB ambleminin basılması ilk anda sahteciliği düşünenleri
caydırıcı olacaktır.
2- Tüm noterlik
iş kağıtlarına noterlik soğuk mühürü nün basılması artık mecburi
hale getirilmelidir.Hatta bunun gerçekleşebilmesi için TNB yönetiminin
en kısa zamanda soğuk pres mühürü olmayan Noterlikleri tespit
edip olmayan Noterliklere toptan Darphaneye sipariş vermek ve
daha sonra bunun bedellerini noterlerden tahsil etmek suretiyle
konuyu kökünden çözmelidir.
3- Noterlerin özellikle
bankalardan para çekme ile ilgili vekaletnamede muhakkak kişinin
fotoğrafını işlem kağıdına yapıştırmaları ve üzerlerini resmin
daha sonra değiştirilmemesi için selofan parlak bant ile mühür
ve imza işlemi bittikten sonra yapıştırılması en çok sahtekarlığın
olduğu bu alanda sahtekarlara alanı daraltmış olacaktır.
Keza yine bu vekaletnamelerde
artık işlem sahibine verilen nüshaya “Aslında imza vardır” şeklindeki
suret verme uygulamasına son verilmelidir.Yani burada belki harçlar
kanununda yapılacak bir değişiklik ile veya suretlere de imza
almak suretiyle vekaleti verenin banka tarafından daha önce alınmış
olan imzalarının örnekleri ile mukayese edebilme şansını banka
memurlarına vermek doğru bir uygulama olacaktır.Bunun da sahteciliği
önlemede önemli bir adım teşkil edeceğine inanıyoruz.
4- Yakında kabül
edilecek olan 1587 sayılı Nüfus kanunundaki değişiklik sayesinde
artık Noterler için en büyük sahtecilik konusu olan nüfus cüzdanlarının
artık taklit edilemeyecek şekilde lazer sistemi ile fotoğrafın
ve kimlik bilgilerinin değiştirilme olanağı olmayacak şekilde
basılacağına dair İçişleri Bakanı Sayın Sadettin Tantan’ın beyanı
karşısında 5 yıllık sürede tüm nüfus cüzdanlarının değişeceği
haberi belki de Noterlerimizin en az 5 yıl daha bu riski taşıyacakları
anlamına gelmektedir. Halen mevcut nüfus cüzdanlarına göre işlem
yapacak olan noterin kimlik ile ilgili bir şüpheye düşmesi halinde
bu kimliğin ibraz edene ait olup olmadığını bir anlamda teyit
için internet üzerinde halen İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık
İşleri Genel Müdürlüğünce verilen vatandaşlık kimlik numarası
ile ilgili internet sitesinden
(http:://www.tckimlik.nvi.gov.tr
) gerek vatandaşlık kimlik bilgilerini gerekse diğer bilgileri
doğrulatmak şansı olacaktır.
5- Tapuda kullanılacak
olan vekaletnamelerde de yine fotoğrafların üzeri imza ve mühürden
sonra bant ile kaplanmalı ve yasada yapılacak bir değişiklik ile
bu vekaletnamede her nüshaya orijinal imza alınmalıdır.
6- Tüm noterlerimizin
ve noterlikteki imza yetkililerinin imza örnekleri föyvölan sistemi
İle tüm noterliklere dağıtılmalı ve bu örnekler Türkiye Noterler
Birliğinin web sitesinde her noterin ancak şifre ile girebilecekleri
bir dosyasında tüm noterlerimizin görmesine ve elindeki evrakın
üzerindeki imza ile mukayese edilebilmesi sağlanmalıdır.
7- Noterliklere
ait tüm evrakların basımı için matbaaların basımdan önce tıpkı
fatura basımında olduğu gibi ilgili noterliğin veya Noter Odasının
kaç adet ve hangi cins evrakın basımının istendiğine dair bir
yazı istenmesi mecburiyeti getirilmeli,aynı konu Noterliklere
ait kaşe ve mühürlerin yaptırılması sırasındada istenmelidir.Bu
basılan evraklar ve kaşeler ile ilgili olarak bastırılacak formun
bir örneği Noter Odasına gönderilerek oto kontrol sağlanmalıdır.
8- Gelişen teknoloji
sayesinde özellikle vekaletname ve diğer noter evraklarının evrak
tarayıcısı(scanner) ile üzerinde her türlü düzeltme, ekleme ve
çıkıntı benzeri işler hiç belli olmayacak şekilde ve tıpkı orijinali
gibi taklit edildiğinden ve bunun normal olarak gözle ve elle
tespitinin mümkün olmadığı uzmanlardan alınan bilgilerden anlaşılmıştır.
Bu nedenle noterlerin sık sık uyguladıkları vekaletnamelerin telefon
ile doğrulattırması uygulamasına hemen son verilmelidir.Çünkü
teyit alınırken sorulan birkaç basit soru ile daha sonra bu evrakta
yapılan bir değişikliğin fark edilmesi mümkün olmadığı için hem
teyit isteyen.hem de teyit veren noter yönünden istenmeyen sonuçlar
olabilir ve büyük tazminatlar isteyen davalar ile karşılaşılabilir.
Bu yönde henüz Türkiye
de teknoloji olarak kurulmamış ama üzerinde çalışmaların yapıldığı
dijital imza uygulamasının ülkemizde de gerçekleşmesi ile bu Teknoloji
sayesinde evrakın orijinal halindeki en küçük bir değişikliği
anlamak mümkün olacaktır.Bu konu çok karışık ve henüz ülkemizde
gündemde olmadığı için Sadece bilgi olarak rapora alınmıştır.
Konuya ilgi duyanlara bu konularda ayrıca bilgi verileceğini belirtmek
isteriz.
9- Tüm Noterliklerin
Noterler Birliği tarafından hazırlatılan elektronik arşiv programını
kullanmaları mecburiyeti getirilip,tüm noterliklerimizdeki bilgisayar
ve internet alt yapısı tamamlandığında Noterlerin dijital ortamda
kayıtlı bulunan noter işlemlerini bir birlerinin incelemeleri
için şifre ile girmek kaydıyla kontrol edebilmeleri zaman içinde
mümkün olabilecektir.
Komisyonumuzun bu
konudaki inceleme ve araştırmaları devam etmekte olup ileride
Daha detaylı bir raporu Yönetim Kuruluna sunacağını bildirir,bu
ön raporun yaklaşmakta Olan Genel Kurulumuzda da tartışılabilmesini
teminen acilen kaleme alındığını saygı ile Arz ederim.29.5.2001
Orhan Turan
Mersin 3.Noteri
TNB Ar-Ge Komisyonu Başkanı