TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME
(AR- GE)
KOMİSYONU ÇALIŞMA RAPORU

Türkiye Noterler Birliği Başkanlığının 14.5.2001 tarih ve Hukuk 1138-7827 sayılı yazısı ile “ARGE Komisyonu’nun 16.5.2001 tarihinde Birlik binasında toplanmasına,bu toplantıda Birliğimizce verilen Noterlik işlemlerinde sahteciliğin önlenmesi konusuna münhasır olmak üzere bir araştırma yapılması hususunda görevli kılınmanıza,bu nedenle şimdilik alt komisyonlar kurulmasına da gerek görülmediğine” karar verildiğine dair yazısı komisyonumuza intikal etmiştir.

Yönetim Kurulunun almış olduğu kararın kendisine tebliğinden sonra Komisyon üyesi Kadıköy 10.Noteri Halil İbrahim Aynacı ile Komisyon Bşk.Yrd.İbrahim Taşdemir’e 16.5.2001 günü Ankara da toplanılması konusunda yapılan çağrıma,Komisyon üyesi Halil İbrahim Aynacı tarafından görevden affını isteyen bir yazı gönderilmiştir.Komisyonumuz Üye Halil İbrahim Aynacı’nın istifa dilekçesinde saydığı gerekçelerine katılmakla beraber konunun Genel Kurulda çözüme kavuşturulması mümkün iken bu istifayı zamanlama açısından yerinde görmemiştir.Bu nedenle komisyonumuz çalışmalarına devam etme kararını vermiştir.

Komisyonun Başkan ve Başkan yardımcısı olarak ,Birlik Yönetiminin Komisyonumuza verdiği görevin gereği olarak 16.5.2001 tarihinde Ankara’da Birlik Binasındaki ARGE çalışmalarına ayrılmış bulunan kütüphanede saat:10.00 da toplanıldı.

Birlik yönetimince verilen “ Noterlik işlemlerinde sahteciliğin önlenmesi konusu” ile ilgili olarak çalışma yönetimi,araştırma için başvurulacak kaynaklar,ilişki kurulacak kamu kurum ve kuruluşları,bu kurumlarda ilişki kurulacak kişiler ile ilgili konular tartışıldı.Bu arada Komisyon Başkan Yardımcısı İbrahim Taşdemir’in bir sözlü önerisi üzerine çalışmalara aynı gün öğleden sonra Noterlerimizi çok ilgilendiren MERNİS projesi ile ilgili olarak İçişleri Bakanlığı Nufüs ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce hazırlanan kanun tasarısının 16.5.2001 günü ve 17.5.2001 günü görüşüleceği hususunda Meclis İçişleri Komisyonu Raportörü Fahri Bakırcı’dan alınan bilgi gereğince TBMM İçişleri Komisyonuna gidildi.

Komisyon raportöründen 1587 sayılı Nüfus kanunun bazı maddelerinin değiştirilmesi ile ilgili kanun tasarısının 17.5.2001 günü saat:11.00 da Meclis İçişleri Komisyon Odasında toplanacağının öğrenilmesi üzerine gerekli tasarıdan fotokopi alınmak suretiyle Meclisten tekrar Noterler Birliğine gelinmiş ve çalışmalara aynı gün saat:17.30 a kadar devam edilmiştir.

Mernis projesinin ve nüfus cüzdanlarının yenilenmesi konusunun Noterlik mesleğimizin ve Birlik yönetimi tarafından komisyonumuza verilen Sahteciliğin önlenmesi konusunun ana problemlerinden olması nedeniyle bu çalışmaların Mecliste yakın takibe alınmasının önemi kabül edilerek 17.5.2001 günü Meclise gelindi.Meclis İçişleri Komisyon Başkanı Mehmet Pak ,İçişleri Bakanı Sadettin Tantan, Komisyon üyesi Hayri Kozakçıoğlu ve bazı komisyon üyeleri ile görüşüldü.Özellikle tasarının 8.maddesindeki Mernis çalışmaları   Sırasında “ Elektronik imzanın “ kullanımı konusunda komisyonun gösterdiği hassasiyet İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdür vekili Atilla Özdemir ile Komisyonumuzun bire bir konuyu anlatmak ve konu ile ilgili olarak Komisyonumuzun üzerinde çalıştığı NOTOP(Noter Otomasyon Projesi) ile ilgili çalışma taslaklarından da faydalanmak suretiyle üyelere açıklayıcı bilgi verilmiştir.Komisyon çalışmaları aynı gün tamamlanmış ve tasarı içinde hukukumuza yeni girmekte olan” Elektronik imza” kullanma konusunda İçişleri Bakanlığının yetkili olduğu şeklindeki maddesinde kabül edilmek suretiyle ilk kez Türk hukuk sistemine girmiş olacaktır.

İçişleri Bakanı Sayın Sadettin Tantan’ın komisyonda yaptığı konuşmada yeni nüfus cüzdanlarının 3-4 ay içinde basımına başlanacağını ve 5 yılda tüm nüfus cüzdanlarının En son teknoloji kullanarak basılacak yeni şekli ile dağıtımının tamamlanacağını,Vatandaşlık kimlik numarası sisteminin tüm diğer kurumlar tarafından da kullanılacağını,böylece her kurumun ayrı ayrı numara verme dönemine son verileceğini,yasanın en kısa zamanda Meclis gündemine geleceğini beyan etmiştir.

Komisyon üyelerinden Hayri Kozakçıoğlu, nüfus müdürlüklerine ait defterlerin artık Asliye Hukuk Hakimlerince değil “ ülkemizin tek tasdik mercii olan Noterler tarafından ve gerekirse harçsız olarak tasdik edilmesinin” doğru olacağını beyan etmiş,bu görüş maalesef Komisyon üyelerince uygun görülmemiştir.Bu görüşü savunan İstanbul Milletvekili Hayri Kozakçıoğlu’na Komisyonumuz toplantı sonrası mesleğimize gösterdiği ilgi ve destekten dolayı teşekkür edilmiştir. Şayet bu konuda Meclis gündemine geldiğinde her hangi bir partiden birkaç milletvekili ile görüşüldüğü takdirde bu maddede Noterlerin defterleri tasdik etmeleri ve artık Türkiye’nin tek tasdik makamının Noterler olduğu görüşünün topluma anlatılması bakımından Noterler lehine bir değişikliğin mümkün olduğunu Komisyon olarak Yönetim kurulunun takdirlerine arz ederiz.

Ar-Ge Komisyonu olarak, hazırlanan tasarı,gerekçe ve Komisyonun tutanakları ekte sunulmuştur.Bu tasarının madde gerekçeleri içinde özellikle yıllardır Noterler için çok büyük bir tehdit oluşturan nüfus cüzdanlarının kalitesizliği,taklit ve tahrif edilme özelliği,damga ve mühürlerin okunamayışı gibi konular özellikle yer almıştır.Bu maddeleri de özellikle halen Nüfus cüzdanlarındaki sahtecilikten hakkında soruşturma açılan ve yargılanan tüm meslektaşlarımıza duyurulması konusunu Yönetim Kurulunun takdirlerine sunarız.

Ar-Ge Komisyonumuz 18.5.2001 günü saat:10.00 da tekrar Birlik Binasında toplanmış ve çalışmalarına kaldığı yerden devam etmiştir.Özellikle Noterlik İşlemlerinde sahtecilik konusunda Ankara Noter Odası tarafından yapılan panelde bildiri sunan Erzincan Hukuk Fakültesi Öğretim üyelerinden Yrd.Doç.Dr.Seyithan Deliduman’ın tebliği okunup incelendi.Yine aynı öğretim görevlisinin 15.2.2000 tarih ve 105 sayılı dergide yayınladığı “Noter senetlerinde çıkıntı,değiştirme,fesih,iptal ve düzeltme” konulu yazısı da incelendi.

Yukarıda adı geçen öğretim üyesi ile daha detaylı görüşme yapmak üzere sahteciliğin önlenmesi için akademik gözlükle ne gibi tedbirler alınabilir konusu hakkında Komisyon Başkan Yardımcısı İbrahim Taşdemir’e görev verilmiş ve detaylı bir rapor hazırlaması istenmiştir.

Keza yine Mersin 3.Noteri Orhan Turan’ın 15.8.1994 tarih ve 83 sayılı Noterlik Hukuk Dergisinin 33.sayfasında yayınlanan “ Evrak üzerinde sahtekarlık”konulu tebliği üzerinde görüş alışverişinde bulunuldu. Yine Yargıtay üyesi İsmail Malkoç’un Zimmet suçu ile ilgili yazısında özellikle Evraklarda tahrifat ile ilgili olarak yargıtayın görüşü ve uygulanan maddeler ile ceza verilirken nelere dikkat edildiği konuları incelendi.

17.5.2001 günü İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdür Vekili Atilla Özdemir ile yapılan görüşmede bu konuda 6.6.2001 günü kendisiyle Ankara’da görüşme talebimiz kabül görmekle kendisi ve diğer konunun uzmanları ile fikir alışverişinde bulunulacak ve bu konuda ayrıca bir rapor halinde yönetime sunulacaktır.

Yine sahtecilik konusunda alınacak önlemlere ilişkin olarak Ankara Emniyet Müdürü Kemal İskender ile görüşme talebinde bulunulmuş olup henüz bu talebimize görüşme günü olarak uygun bir tarih için cevap beklenmekte olup görüşme sağlandıktan sonra Emniyet Müdürlüğünün ilgili birimleri ile fikir alışverişinde bulunulacaktır.

Konunun çok kapsamlı olması ve aceleye getirilmesinin uygun olmayacağı,konu ile ilgili tüm Noter oda başkanlarından ve Noterlerden de konuya katkılarının istenmesi için bir yazı ile konunun tüm Noterlere duyurulmasının uygun olacağı kanısındayız.Toplanacak her türlü bilgi ve belgenin konuya ışık tutacağına inanıyoruz.

Komisyonumuzca detaylı rapor Yönetime sunuluncaya kadar acilen alınabilecek ve Genel Kurulunda onayından geçecek şekildeki bazı önlemler ile ilgili düşüncelerimizi aşağıya Arz etmiş bulunuyoruz.

NOTER İŞLEMLERİNDE SAHTECİLİĞİ ÖNLEMEYE DÖNÜK KISA VE UZUN VADELİ ÖNLEMLER İLE İLGİLİ KOMİSYONUMUZUN DÜŞÜNCELERİ:

1- Öncelikle ve ivedilikle tüm Noterlik kağıtlarının ister basılı isterse sürekli form halinde olsun aynı ebat, format, mizanpaj ve satır aralığını ihtiva edecek şekilde basılması veya yazılım programlarının aynı şekilde ayarlanması uygun olacaktır.Yani en önemli noterlik materyali olan noter işlem kağıdının artık standart bir şekle kavuşturulması şarttır.Keza bu kağıtlara şayet bu konu Birlik tarafından veya Vakıf tarafından hazırlanacak bir organizasyon ile gerçekleştirilirse bu evraklara filigran şeklinde TNB armasının gömülmesi veya görünür bir yerine TNB ambleminin basılması ilk anda sahteciliği düşünenleri caydırıcı olacaktır.

2- Tüm noterlik iş kağıtlarına noterlik soğuk mühürü nün basılması artık mecburi hale getirilmelidir.Hatta bunun gerçekleşebilmesi için TNB yönetiminin en kısa zamanda soğuk pres mühürü olmayan Noterlikleri tespit edip olmayan Noterliklere toptan Darphaneye sipariş vermek ve daha sonra bunun bedellerini noterlerden tahsil etmek suretiyle konuyu kökünden çözmelidir.

3- Noterlerin özellikle bankalardan para çekme ile ilgili vekaletnamede muhakkak kişinin fotoğrafını işlem kağıdına yapıştırmaları ve üzerlerini resmin daha sonra değiştirilmemesi için selofan parlak bant ile mühür ve imza işlemi bittikten sonra yapıştırılması en çok sahtekarlığın olduğu bu alanda sahtekarlara alanı daraltmış olacaktır.

Keza yine bu vekaletnamelerde artık işlem sahibine verilen nüshaya “Aslında imza vardır” şeklindeki suret verme uygulamasına son verilmelidir.Yani burada belki harçlar kanununda yapılacak bir değişiklik ile veya suretlere de imza almak suretiyle vekaleti verenin banka tarafından daha önce alınmış olan imzalarının örnekleri ile mukayese edebilme şansını banka memurlarına vermek doğru bir uygulama olacaktır.Bunun da sahteciliği önlemede önemli bir adım teşkil edeceğine inanıyoruz.

4- Yakında kabül edilecek olan 1587 sayılı Nüfus kanunundaki değişiklik sayesinde artık Noterler için en büyük sahtecilik konusu olan nüfus cüzdanlarının artık taklit edilemeyecek şekilde lazer sistemi ile fotoğrafın ve kimlik bilgilerinin değiştirilme olanağı olmayacak şekilde basılacağına dair İçişleri Bakanı Sayın Sadettin Tantan’ın beyanı karşısında 5 yıllık sürede tüm nüfus cüzdanlarının değişeceği haberi belki de Noterlerimizin en az 5 yıl daha bu riski taşıyacakları anlamına gelmektedir. Halen mevcut nüfus cüzdanlarına göre işlem yapacak olan noterin kimlik ile ilgili bir şüpheye düşmesi halinde bu kimliğin ibraz edene ait olup olmadığını bir anlamda teyit için internet üzerinde halen İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce verilen vatandaşlık kimlik numarası ile ilgili internet sitesinden

(http:://www.tckimlik.nvi.gov.tr ) gerek vatandaşlık kimlik bilgilerini gerekse diğer bilgileri doğrulatmak şansı olacaktır.

5- Tapuda kullanılacak olan vekaletnamelerde de yine fotoğrafların üzeri imza ve mühürden sonra bant ile kaplanmalı ve yasada yapılacak bir değişiklik ile bu vekaletnamede her nüshaya orijinal imza alınmalıdır.

6- Tüm noterlerimizin ve noterlikteki imza yetkililerinin imza örnekleri föyvölan sistemi İle tüm noterliklere dağıtılmalı ve bu örnekler Türkiye Noterler Birliğinin web sitesinde her noterin ancak şifre ile girebilecekleri bir dosyasında tüm noterlerimizin görmesine ve elindeki evrakın üzerindeki imza ile mukayese edilebilmesi sağlanmalıdır.

7- Noterliklere ait tüm evrakların basımı için matbaaların basımdan önce tıpkı fatura basımında olduğu gibi ilgili noterliğin veya Noter Odasının kaç adet ve hangi cins evrakın basımının istendiğine dair bir yazı istenmesi mecburiyeti getirilmeli,aynı konu Noterliklere ait kaşe ve mühürlerin yaptırılması sırasındada istenmelidir.Bu basılan evraklar ve kaşeler ile ilgili olarak bastırılacak formun bir örneği Noter Odasına gönderilerek oto kontrol sağlanmalıdır.

8- Gelişen teknoloji sayesinde özellikle vekaletname ve diğer noter evraklarının evrak tarayıcısı(scanner) ile üzerinde her türlü düzeltme, ekleme ve çıkıntı benzeri işler hiç belli olmayacak şekilde ve tıpkı orijinali gibi taklit edildiğinden ve bunun normal olarak gözle ve elle tespitinin mümkün olmadığı uzmanlardan alınan bilgilerden anlaşılmıştır. Bu nedenle noterlerin sık sık uyguladıkları vekaletnamelerin telefon ile doğrulattırması uygulamasına hemen son verilmelidir.Çünkü teyit alınırken sorulan birkaç basit soru ile daha sonra bu evrakta yapılan bir değişikliğin fark edilmesi mümkün olmadığı için hem teyit isteyen.hem de teyit veren noter yönünden istenmeyen sonuçlar olabilir ve büyük tazminatlar isteyen davalar ile karşılaşılabilir.

Bu yönde henüz Türkiye de teknoloji olarak kurulmamış ama üzerinde çalışmaların yapıldığı dijital imza uygulamasının ülkemizde de gerçekleşmesi ile bu Teknoloji sayesinde evrakın orijinal halindeki en küçük bir değişikliği anlamak mümkün olacaktır.Bu konu çok karışık ve henüz ülkemizde gündemde olmadığı için Sadece bilgi olarak rapora alınmıştır. Konuya ilgi duyanlara bu konularda ayrıca bilgi verileceğini belirtmek isteriz.

9- Tüm Noterliklerin Noterler Birliği tarafından hazırlatılan elektronik arşiv programını kullanmaları mecburiyeti getirilip,tüm noterliklerimizdeki bilgisayar ve internet alt yapısı tamamlandığında Noterlerin dijital ortamda kayıtlı bulunan noter işlemlerini bir birlerinin incelemeleri için şifre ile girmek kaydıyla kontrol edebilmeleri zaman içinde mümkün olabilecektir.

Komisyonumuzun bu konudaki inceleme ve araştırmaları devam etmekte olup ileride Daha detaylı bir raporu Yönetim Kuruluna sunacağını bildirir,bu ön raporun yaklaşmakta Olan Genel Kurulumuzda da tartışılabilmesini teminen acilen kaleme alındığını saygı ile Arz ederim.29.5.2001


Orhan Turan
Mersin 3.Noteri
TNB Ar-Ge Komisyonu Başkanı